Handout.  “Jafnan segir in ríkri ráð.” and the Point of Fóstbrœðra saga.  
The 5th Annual Fiske Conference on Medieval Icelandic Studies [Norsestock 5]
Cornell University, June 2010   
                                    Richard L. Harris  heorot@sasktel.net

1.
Proverbs:

Archer Taylor, The Proverb.  Cambridge, Mass. 1931.   [3]  “The definition of a proverb is too difficult to repay the undertaking; and should we fortunately combine in a single definition all the essential elements and give each the proper emphasis, we should not even then have a touchstone. ”   “An incommunicable quality tells us this sentence is proverbial and that is not.

Towards a working definition he concludes:  [4]  “A proverb is a saying in popular use, remarkable for some shrewd and novel turn.”
Shirley Arora, “The Perception of Proverbiality,” Proverbium 1 (1984) 1-38.   Identifies a set of “linguistic markers” the greater density of which in a text increases its chances of being perceived as proverbial in nature.  (Among these are alliteration, parallelism, rhyme, ellipsis.  She cites also “internal features,” such as hyperbole, paradox and personification.)  This work clearly indicates that we have the grammatical competence to generate and to recognize strings whose structural and perhaps lexical features will signal that the content itself bears a burden of communal wisdom.  In fact, as Arora's survey demonstrated, artificially manufactured proverbs, texts containing the specified features, tend to be perceived as proverbs even when they are not so by virtue of use and currency.  Thus, the definition of those texts which we call proverbs does not include reference to currency, although we may naturally assume that they might be current, given their didactic value.

2. Proverbial allusion, some concepts:

Erasmus, Adages of Erasmus, Selected by Wiliiam Barker.  Toronto 2001. [18]  “Even if there were no other use for proverbs, at the very least they are not only helpful but necessary for the understanding of the best authors, that is, the oldest. Most of these are textually corrupt, and in this respect they are particularly so, especially as proverbs have a touch of the enigmatic, so that they are not understood even by readers of some learning; and then they are often inserted disconnectedly, sometimes in a mutilated state … Occasionally they are alluded to in one word, as in Cicero in his Letters to Atticus: ‘Help me, I beg you; “prevention,” you know, ’ where he refers to the proverb ‘Prevention is better than cure.’”

Neal R. Norrick, How Proverbs Mean: Semantic Studies in English Proverbs.  Amsterdam 1985.  [45-6]  For well known proverbs, mention of one crucial recognizable phrase serves to call forth the entire proverb.  Let us designate this minimal recognizable unit as the kernel of the proverb.  Hain (1951, p. 58) shows that for common proverbs the first half or the bare two or three word kernel suffices for a complete conversational turn.  Proverbs bear much greater social, philosophical and psychological significance for speakers than do other idiomatic units.  They are “strongly coded (Meluc 1972, p. 281) and “overcoded  in Ecos (1972; 1976) terms.  Consequently a speaker can call forth a particular proverb for his hearer with a brief allusion to its kernel.  . . .    Since recognition of a kernel calls forth the whole proverb, certainly a proverb remains recognizable despite radical structural deformation.  . . .   Considerations of this kind indicate the importance of the notion of the kernel of a proverb, but they also underscore the variability of proverbs.  We have noted different sources of variability in proverbs.  The condition of recognizability does not require total frozenness of proverbs; it only limits their variability.  But given recognizability on the basis of the kernel alone, familiar proverbs may exhibit quite  a range of variation.  So fixedness in proverbs is only relative, allowing for simultaneous standard variants and some structural and lexical alteration in the standard, stored forms.  Proverbs are never completely frozen.

Wolfgang Mieder, Proverbs. A Handbook.   Westport, Conn. & London 2004.   [7]  “ Earlier scholars have overstated the fixity of proverbs.  In actual use, especially in the case of intentional speech play, proverbs are quite often manipulated.” . . .  “Proverbs are definitely fixed only in the proverb collections; otherwise they can be used rather freely, even  though the predominant way of citing them is in their unaltered entirety.

3. On proverbs in the sagas:

Guðbrandur Vigfússon, in his commentary on Hrafnkels saga, These saws are to a Saga what the gnomic element is to a Greek play.
F. York Powell, introduction to his translation of Færeyinga saga, “These idioms and saws, and such laconisms . . . are the very life-blood of a true Saga; where they abound, they are the infallible tests of a good tradition, ripened on the lips of good narrators; where they are absent, the story is the work of the scribe writing from his own head without the genuine impulses of the story-teller before his audience.”

4. Observations and references from proverb compilations:

Guðmundur Óláfsson, Gudmundi Olaui Thesaurus Adagiorum. Gottfrid Kallstenius, ed. Lund, 1930.
128.
2717. Rikare verda ad ráda. [GJ 27616]

Finnur Jónsson, “Old islandske ordsprog og talemåder,ANF 30 1913-14.
Proverb word 334. Page 181. ríkr (jfr heima) – jafnan segir enn ríkri ráð Mhk 23; jfr Eirspennill 47. ‘Altid er det den mægtigste (af to), der giver råd (?: med myndighed), hvis ikke segja ráð her er en blot omskrivning for ráða ‘råde’. Det samma findes i prosa således: hinn ríkari verðr at segja Clár 15 (247). Sammen hængen her taler bestemt for den sidst anførte opfattelse. = GJ: Ríkari verðr (hlýtr) að ráða.

Bjarni Vilhjálmsson & Óskar Halldórsson. Íslenzkir Málshættir. Reykjavík 1982 [268] RÍKUR Jafnan segir enn ríkri ráð. M[álsháttakvæði] ríkur: voldugur Ríkari verður að ráða. FJ Hinn ríkari verður ráð að segja. E[imreiðin 10. Árg. 1904]

TPMA 4. 460. GEWALT/pouvoir (subts.)/power 1. Der Mächtigere entscheidet (setzt seinen Willen durch) Nord. 1 En sá réð, Es ríkri vas Aber derjenige entschied, der mächtiger war SÓLARLJÓÐ 36, 4 (= GERING S. 11). 2 Jafnan segir enn ríkri ráð Immer sagt der Mächtigere, was zu tun ist (wörtl.: die Beschlüsse) MÁLSHÁTTAKVÆÐI 23, 1 (= JÓNSSON, ARKIV 334. JÓNSSON 137). 3 Stare penes libitum satagit vis celsa quiritum. – Ee wil waaldh sijn wiliæ haffwæ Die hohe Gewalt der Quiriten will bei ihrer Willkür verharren. – Gewalt will immer ihren Willen haben LÅLE 1017. 4 Hinn ríkari verðr ráð at segja Der Mächtigere kann sagen, was zu tun ist (wörtl.: den Beschluss) CLÁRI SAGA 15, 5 (= JÓNSSON, ARKIV 334).

The prevalence of the concepts underlying this text is suggested by a related one:

Finnur Jónsson, “Old islandske ordsprog og talemåder,ANF 30 1913-14.
Proverb word 74. Page 76. dróttinn – dýrt er (mun verða; láta menn) dróttins orð Laxd 182, Bisk I 484, 803, II 51, Fms II 269, IV 175, Isls II 445, Alex 128 (honum væri dýrt látanda d. o.) DraumJ. 5, Mhk. 5.

TPMA 6. 42. HERR/seigneur/lord 5. Eigenschaften des Herrschers 5.1. Der Herr hat Macht und Autorität 5.1.3. Die Worte des Herrn haben Gewicht 5. 1. 3. 1. Die Worte des Herrn gelten viel Nord. 214-222 Dýrt er drottins orð Das Wort des Herrn ist viel wert SNORRI, ÓLAFS SAGA HELGA 82 (= FMS IV, 175 [= JÓNSSON, ARKIV 74]. SNORRI, HEIMSKRINGLA 248, 36 (Ólafs saga helga 85). 356, 13 (Ólafs saga helga 165). GROSSE ÓLAFS SAGA TRYGGVASONAR 235 (see FMS II, 269 [= JÓNSSON, ARKIV 74]). BISKUPASÖGUR I, 484. I, 803. II, 51 (= JÓNSSON, ARKIV 74). DRAUMA-JÓNS SAGA 5, 48 (1. H. Jh. [= ZFDPH 26, 304 = JÓNSSON, ARKIV 74]). KJÁLNESINGA SAGA 15 S. 35. 223 Dýrt láta menn dróttins orð Man bezeichnet das Wort des Herrn als etwas Kostbares MÁLSHÁTTAVKÆÐI 5, 5 (= JÓNSSON, ARKIV 74, JÓNSSON 31). 224 Dýrt mun mér verða dróttins orð Das Wort des Herrn soll mir gewichtig sein LAXDŒLA SAGA 47, 19 (= JÓNSSON, ARKIV 74. JÓNSSON 31). 225 At honom vere sem auðrom dyrt latannda drottins orð Dass das Wort des Herrn für ihn ebensoviel bedeute wie für einen andern ALEXANDERS SAGA 128 (= JÓNSSON, ARKIV 74). 226 Jussio sueuit hero celsi sublimis haberi. – Høyt ær herræ bwdh Der Befehl eines hohen Herrn wird gewöhnlich hochgehalten. – Hoch steht (wörtl.: ist) das Gebot eines Herrn LÅLE 521.

5. Parallel passages from Fóstbrœðra saga and Grettis saga
[ÍF VI.  Vestfirðinga sögur. Fóstbrœðra saga Ch. 1.  pp. 121-122.]
Þat barsk at einhverju sinni, þá er Vermundr var eigi heima, at Grettir Ásmundarson kom í Ísafjörð, þá er hann var sekr, ok þar, sem hann kom, hafði hann that nær af hverjum, er hann kallaði, ok [þó] at hann kallaði þat gefit eða þeir, er laust létu féit, þá váru þær gjafar þann veg, at margir menn myndi sitt fé eigi laust láta fyrir honum, ef þeim sýndisk eigi troll fyrir durum.  Því söfnuðu bœndr sér liði ok tóku Gretti höndum ok dœmðu hann til dráps ok reistu honum gálga ok ætluðu at hengja hann.  Ok er Þorbjörg veit þessa fyrirætlan, fór hon með húskarla sína til þess mannfundar, er Grettir var dœmðr, ok þar kom hon at, sem gálginn var reistr ok snaran þar við fest ok Grettir þegar til leiddr, ok stóð þat eitt fyrir lífláti hans, er menn sá för Þorbjargar. Ok er hon kom til mannfundar þess, þá spyrr hon, hvat menn ætluðusk þar fyrir. Þeir sögðu sína fyrirætlan.  Hon segir: "Óráðligt sýnisk mér þat, at þér drepið hann, því at hann er ættstórr maðr ok mikils verðr fyrir afls sakar ok margrar atgørvi, þó at hann sé eigi gæfumaðr í öllum hlutum, ok mun frændum hans þykkja skaði um hann, þótt hann sé við marga menn ódæll."  Þeir segja: "Ólífismaðr sýnisk oss hann vera, því at hann er skógarmaðr ok sannr ránsmaðr."  Þorbjörg mælti: "Eigi mun hann nú at sinni af lífi tekinn, ef ek má ráða."  Þeir segja: "Hafa muntu ríki til þess, at hann sé eigi af lífi tekinn, hvárt sem þat er rétt eða rangt."  Þá lét Þorbjörg leysa Gretti ok gaf honum líf ok bað hann fara þangat, sem hann vildi.  Af þessum atburð kvað Grettir kviðling þenna:    1. Myndak sjalfr/í snöru egnða/helzti brátt/höfði stinga,/ef Þórbjörg/þessu skaldi,/hon 's allsnotr,/eigi byrgi.  Í þessum atburði má hér sýnask, hversu mikill skörungr hon var.

[ÍF VII.  Grettis saga  Ch. 52.  pgs. 166,  168.]
Þá er Grettir kom yfir Þorskafjarðarheiði í Langadal, lét hann sópa greipr um eignir smábœnda ok hafði af hverjum þat, er hann vildi.  Tók hann af sumum vápn, en sumum klæði; gengu þeir allmisjafnt af en allir sögðusk nauðgir láta, þegar hann var á brottu.  Þá bjó í Vatnsfirði Vermundr in mjóvi, bróðir Víga-Styrs; hann átti Þorbjörgu, dóttur Óláfs pá Höskuldssonar; hon var kölluð Þorbjörg in digra.  Vermundr var þenna tíma til þings riðinn, er Grettir var í Langadal.
. . . Þaðan fór Grettir til Eyrar ok svá út þeim megin fjarðar ok hafði af hverjum bœ vistir ok klæði ok gerði mörgum harðleikit, ok þótti flestum þungt under at búa.  Grettir fór nú djarfliga ok hafði engi varðhöld á sér.
. . .  En er þeir höfðu þetta talat lengi, þá kom þat ásamt með þeim, at þeir mundu eigi gera happ sitt at óhappi, ok fóru til ok reistu gálga þar þegar í skóginum ok ætluðu at hengja Gretti ok hlömmuðu nú mjök yfir þessu.  Þá sá þeir ríða þrjá menn neðan eptir dalnum; var einn í litklæðum.  Þeir gátu, at þar myndi fara Þorbjörg húsfreyja ór Vatnsfirði, ok svá var; ætlaði hon til sels.  Hon var skörungr mikill ok stórvitr; hon hafði heraðsstjórn ok skipaði öllum málum, þegar Vermundr var eigi heima.  Hon veik þangat at, sem mannfundrinn var, ok var hon af baki tekin.  Bœndr fögnuðu henni vel.  Hon mælti þá: "Hvat þingi hafi þér, eða hverr er þessi inn hálsdigri, er hér sitr í böndum?"  Grettir nefndi sik ok heilsaði henni.  Hon svarar:  "Hvat rak þik til þess, Grettir," sagði hon, "at þú vildir gera hér óspekðir þingmönnum mínum?"  "Eigi má nú við öllu sjá; vera varð ek nökkur."  "Slíkt er mikit gæfuleysi," segir hon, "at vesalmenni þessi skyldi taka þik, svá at ekki lagðisk fyrir þik; eða hvat ætli þér nú af honum at gera?"  Bœndr sögðu henni, at þeir ætluðu at festa hann á gálga fyrir óspekðir sínar.  Hon svarar: "Vera má, at Grettir hafi sakar til þess, en ofráð mun þat verða yðr Ísfirðingum, at taka Gretti af lífi, því at hann er maðr frægr ok stórættaðr, þó at hann sé eigi gæfumaðr.  Eða hvat villtu nú vinna til lífs þér, Grettir, ef ek gef þér líf?"  Hann svarar: "Hvat mælir þú til?"  "Þú skalt vinna eið," sagði hon, "at gera engar óspekðir hér um Ísafjörð; engum skaltu hefna, þeim sem í atför hafa verit at taka þik."  Grettir kvað hana ráða skyldu. Síðan var hann leystr.

6. Significant passages in
Fóstbrœðra saga                                                     
ÍF. VI. Ch. 2. p. 125.   The heathen oath.   En þó at þá væri menn kristnir kallaðir, þá var þó í þann tíð ung kristni ok mjök vangör, svá at margir gneistar heiðninnar váru þó þá eptir ok í óvenju lagðir.  Hafði sú siðvenja verit höfð frægra manna, þeira er þat lögmál settu sín í milli, at sá skyldi annars hefna, er lengr lifði, þá skyldu þeir ganga undir þrjú jarðarmen, ok var þat eiðr þeira.  . . .   Þann leik frömðu þeir Þormóðr ok Þorgeirr í sínum fastmælum.
ÍF. VI. Ch. 2. p. 125-6.   Banishment of Hávarr and family.   Viljum vér nú, at þú fœrir bústað þinn ok byggð brott ór Ísafirði, en Bersa ok son hans munu vér af því eigi á brott reka, at þeir eru hér kynjaðir; væntum vér ok, at minni stormr standi af Þormóði, ef þeir Þorgeirr skiljask.“  Hávarr segir: „Ráða muntu því, Vermundr, at vér munum ráðask í brott ór Ísafirði með fé várt, en eigi veit ek, nema Þorgeirr vili ráða vistum sínum.“
ÍF. VI. Ch. 2. p. 126, 127.   Hávarr‘s slaying by Jöðurr.   [Hávarr] léði honum hestinn, -- ”ok vil ek, at þú látir hestinn hér eptir, er þú ferr aptr, ok hafir þús eigi lengra.“  Jöðurr kvað svá vera skyldu.
Jöðurr segir: „Eigi nenni ek at dveljask at því; mun ek nú hafa hestinn heim  . . . ok senda honum þegar aptr, er ek hefi haft í mína nauðsyn.“  Þeir segja: „Gera máttu þat, ef þú vill, en eigi hefir Hávari jafnan líkat, ef af því væri brugðit, er hann vildi vera láta.“ . . .  Hávarr . . . mælti: „Nú  munu þér láta hér eptir hestinn.“  Jöðurr segir: „Þú munt vilja lána mér hestinn heim . . .“  Hávarr segir: „Eigi vil ek, at nú fari hestrinn lengra.“ Jöðurr segir: „Þó munu vér hafa hestinn, þótt þú vilir eigi ljá.“
ÍF. VI. Ch. 3. p. 130.   Þorgeirrs vengeance for his fathers slaying.   Jöðurr segir: „Eigi er mér allfjarri skapi at minnask þín í nökkuru, en fyrir því mun ek eigi þetta víg bœta þér, Þorgeirr, at þá þykkir öðrum skylt, at ek bœta fleiri víg.“  Þorgeirr svarar: „Þér munuð ráða, hvern sóma þér vilið gera, en vér munum ráða þykkju várri.“
ÍF. VI. Ch. 3. p. 132.   Þórelfr lacks power to protect her son.   „Hér munu menn koma á morgin at leita þín, ok höfum vér eigi ríki til at halda þik fyrir fjölmenni . . .“
ÍF. VI. Ch. 3. p 133.   The composer’s comment upon Þorgeirr’s use of his gifts from God.   En þó var eigi undarligt, því at inn hæsti höfuðsmiðr hafði skapat ok gefit í brjóst Þorgeiri svá øruggt hjarta ok hart, at hann hræddisk ekki, ok hann var svá øruggr í öllum mannraunum sem it óarga dýr. Ok af því at allir góðir hlutir eru af guði görvir, þá er øruggleikr af guði görr ok gefinn í brjóst hvötum drengjum ok þar með sjálfræði at hafa til þess, er þeir vilja, góðs eða ills, því at Kristr hefir kristna menn sonu sína gört, en eigi þræla, en þat mun hann hverjum gjalda, sem til vinnr.
ÍF. VI. Ch. 7. p. 149.   Þorgeirr’s insistence upon the use of force in deciding right to the whale.   Þorgeirr mælti: „Þat munu þér þá reyna verða, hversu lengi þér haldið áhvalnum fyrir oss.“  Þorgils svarar: „Þat er ok vel, at svá sé.
ÍF. VI. Ch. 7. pgs. 150, 151.   Breaking up.   Svá segja sumir menn, at Þorgeirr mælti við Þormóð, þá er þeir váru í ofsa sínum sem mestum: „Hvar veiztu nú aðra tvá menn okkr jafna í hvatleika ok karlmennsku, þá er jafnmjök sé reyndir í mörgum mannraunum, sem vit erum?“  Þormóðr svarar: „Finnask munu þeir menn, ef at er leitat, er eigi eru minni kappar en vit erum.“  Þorgeirr mælti: „Hvat ætlar þú, hvárr okkarr myndi af öðrum bera, ef vit reyndim með okkr?“  Þormóðr svarar: „Þat veit ek eigi, en hitt veit ek,at sjá spurning þín mun skilja okkra samvistu ok föruneyti, svá at vit munum eigi löngum ásamt vera.“  Þorgeirr segir: „Ekki var mér þetta alhugat, at ek vilda, at vit reyndim með okkr harðfengi.“  Þormóðr mælti: „Í hug kom þér, meðan þú mæltir, ok munu vit skilja félagit.“
ÍF. VI. Ch.  8. p. 155.   The slaying of Bjarni Skúfsson for riding Þorgeirr’s horse.   Þorgeirr mælti: „Þat sýnisk mér nú ráð, at þú stígir af baki ok látir hestinn koma í hendr eiganda?“  Bjarni mælti: „Ek mun nú litlu við auka um reiðina, því at ek mun eigi lengra ríða en heim til dura.“  Þorgeirr mælti: „Þat vil ek, at þú stígir nú af baki.“  Bjarni segir: „Ekki mun hestinn skaða, þótt ek ríða heim til húss.“  Þorgeir mælti: „Ek vil þessu ráða, at þú ríðir eigi lengra at sinni.“
ÍF. VI. Ch. 9. p. 164.   Kolbakr, protect by Gríma’s magic, chooses not to harm Þormóðr aftert he arm wound.   Hann mælti: „Alls á ek kosti, Þormóðr, við þik, þess er ek vil, en eigi mun ek nú fleira at gera.“
ÍF. VI. Ch. 10. p. 168.   Gríma, who protected Kolbakr from Þorgeirr with sorcery, now uses money to bribe a place for him on a ship.   Síðan segir Gríma: „Sé ek kaup með okkr: Þú munt taka við Kolbaki ok fé þessu, er ek hefi boðit þér, ok flytja hann af Íslandi ok veita honum ásjá, ef þér gefr á brott í dag.“  Ingolf segir: „Svá skal vera sem þú vill.“
ÍF. VI. Ch. 11. p. 176.   Bersi persuades his son revise his Kolbrúnar vísur to their original state.   „En þó er þat nú mitt ráð við þik, at þú snúir aptr kvæðinu á þann hátt, sem þat var ort fyrir öndverðu, ok eigna þat kvæði jafnan Þorbjörgu kolbrún, sem þú ortir um hana.“  Þormóðr segir: „Þú skalt ráða þessu.“                                                                                                                                                                                                                                 5.
ÍF. VI. Ch. 13. pgs. 183, 184.   Þorgeir undertakes vengeance at the bidding of King Óláfr.   Þat vil ek, Þorgeirr, at þú hefnir þess áverka, er hirðmaðr minn fekk út á Íslandi, ok leiðir svá Íslendingum at berja á mínum mönnum.“  Þorgeirr svarar: „Þat væntir mik, at ek muna hefnt fá þessa mótgørða, er yðr hafa görvar verit í þessu verki.“ Konungr mælti: „Því býð ek þér um þetta mál, at ek hygg, at þú munir minn vilja gera í þessu verki.“ Þorgeirr svarar: „Skyldr em ek til þess at gera þat, sem þú vill.“
. . .    Þórir segir: „Vera má, at svá sé, at þú hafir hans umboð, en varla virðisk mér svá, sem ek heyra orð konungsins, þó at þú mælir.“  Þorgeirr svarar: „Satt er þat, at þú heyrir eigi hann sjálfan mæla, en þó má vera, at þú reynir nökkurt sinn hans ríki.“  Ok er minnstar vánir váru, leggr Þorgeirr spjótinu til Þóris; þat lag kom framan í fang honum ok gekk þar á hol; fell Þórir inn í dyrrnar ok dauðr.
ÍF. VI. Ch. 13.  p. 188.   Þorgeirr, in a scene clearly similar to Þorbjörg’s arbitrary rescuing Grettir, saves the life of the thief, Veglágr.   Þá mælti Illugi: „Ólífismaðr sýnisk mér Veglágr vera, ok er þat mitt ráð, at hann sé hengðr.“  . . .  Illugi svarar:  „Rangt sýnisk mér vera, at svá mikill þjófr gangi undan.“  Þá segir Þorgeirr:  „Hvat sem yðr sýnisk rétt vera um þetta mál, þá mun yðr þó verða maðrinn dýrkeyptr í þessu sinni, ok eigi mun hann af lífi tekinn, ef ek má því ráða.“  Illugi mælti: „Mikit kapp leggr þú á með þjófum, ok muntu illt at verki hafa, þar sem hann er . . .“
ÍF. VI. Ch.  18. P. 213.   King Óláfr welcomes Þormóðr and speaks of vengeance for his man, Þorgeirr.   Konungr mælti: „Njóta skaltu hans frá oss, ok vel ertu hér kominn; ok víst máttu vita þat, at ek tel mér misboðit í vígi Þorgeirs, hirðmanns míns, ok þökk kynna ek þess, at hans yrði hefnt.“
ÍF. VI. Ch.  20. p. 220.   Þormóðr and the king converse on vengeance for Þorgeirr’s slaying.   „Þat vilda ek, konungr, at þú leyfðir mér at fara til Grœnlands í sumar með Skúfi.“ Konungr mælti: „Hvert ørendi áttu til Grœnlands, hvárt ætlar þú at hefna Þorgeirs, svarabróður þíns?“  Þormóðr svarar: „Ekki veit ek, hvers auðit verðr um þat.“  Konungr mælti: „Eigi mun ek banna þér förina, því at ek þykkjumk vita, hvat þú vill.“
ÍF. VI. Ch. 23. pp. 247-8.   Gríma’s sorcery protects Þormóðr from Þórdís’ vengeance.   Gríma svarar:  “. . .  Nú kømr mér þá heldr í hug, er ek sé líkneski Þórs af tré gört, þat er ek má brjóta ok brenna, þegar ek vil, hversu miklu sá er meiri, er skapat hefir himin ok jörð ok alla hluti sýniliga ok ósýniliga ok öllum hlutum gefr líf ok engi maðr má yfir stíga.“  Þórdís svarar: „Vera má, at þú hugsir slíkt, en nökkut ætla ek, at vér myndim nú nauðga þér meir til sagna, ef Þorkell væri eigi hér með sitt fjölmenni, því at svá segir mér hugr, at þú vitir nökkut til, hvar Þormóðr er.“  Gríma svarar: „Nú kømr at því, sem mælt er: Opt verðr villr, er geta skal, ok hitt annars, at hverjum bergr nökkut, er eigi er feigr. En þér er nauðsyn, þat er heilög gæzla er svá yfir þér, at fjándinn á ekki þik svá heimila til allra hluta sem þú vildir gört hafa. Því at þat er várkunn, at menn geti stundum annars en er, en þat er engi várkunn, at hann trúi eigi því, er satt er, þá er hann reynir sannleikin.“  Nú skilja þau at svá mæltu . . .
ÍF. VI. Ch. 24. p. 260.   King Óláfr comments on Þormóðr’s extensive vengeance related activities in Greenland.   „Svá mun vera,“ segir konungr. „Seint mun sá díli gróa, er þú hefir þar brennt.“
ÍF. VI. Ch. 24. p. 262-4.   Þormóðr asks to die with his king.   Þat er sagt, at Þormóðr var heldr ókátr um daginn fyrir bardagann.  Konungr fann þat ok mælti: „Hví ertu svá hljóðr, Þormóðr?“ Hann svarar: „Því, herra, at mér þykkir eigi víst vera, at vit munum til einnar gistingar í kveld. Nú ef þú heitr mér því, at vit munim til einnar gistingar báðir, þá mun ek glaðr.“ Óláfr konungr mælti: „Eigi veit ek, hvárt mín ráð megu um þat til leiðar koma, en ef ek má nökkuru um ráða, þá muntu þangat fara í kveld sem ek fer.“

7. Some useful articles, etc.

Cook, Robert.  “The Sagas of Icelanders as Drams of the Will,” in Proceedings of the First International Saga Conference. University of Edinburgh. 1971.  88-115.
Gos, Giselle.  “Women as a Source of heilræði, 'sound counsel': Social Mediation and Community Integration in Fóstbrœðra saga.” JEGP 108: 3 2009 281-300.
Meulengracht Sørensen, Preben. “On Humour, Heroes, Morality, and Anatomy in Fóstbrœðra saga,“ in Twenty-Eight Papers Presented to Hans Bekker-Nielsen on the Occasion of his Sixtieth Birthday 28 April 1993. North-Western European Language Evolution NOWELLE. Vol 21/22 Odense April 1993. 395-418.
Richard Harris, Phraseological Approaches to the Composition of Sverris saga.    Presented for the Society for the Advancement of Scandinavian Studies, at the 43rd International Congress on Medieval Studies, Kalamazoo, 10 May 2008.  http://www.usask.ca/english/icelanders/applic_Sverrissagapaper1.html
___________,  Proverbial Allusions in Sverris saga and in Fóstbrœðra saga: Some Considerations.    Presented at a Meeting of the Association for the Advancement of Scandinavian Studies in Canada, Vancouver, 3 June 2008.    http://www.usask.ca/english/icelanders/applic_Sverrissagapaper2.html

Return to “Jafnan segir in ríkri ráð.” and the Point of Fóstbrœðra saga.  
Return to Applications, Concordance.