Editions used.
Vatnsdœla saga. Hallfreðar saga. Kormáks saga.
Hrómundar þáttr halta. Hrafns þáttr Guðrúnarsonar.
Einar Ól. Sveinsson gaf út. Íslenzk fornrit VIII. Reykjavík,
1939.
Others.
Translations used. The
Saga of Hallfred the Troublesome Poet, tr. Diana Whaley, The Complete
Sagas of Icelanders, ed. Viðar Hreinsson. Reykjavík, 1997. 5
vols. Vol. I, pp. 225-253. The Saga of Hallfred
Troublesome-poet, tr. Diana Whaley, in Sagas of the Warrior-Poets,
with introduction and notes by Diana Whaley. London, 2002. pp. 69-108.
Others.
Íslenzk fornrit mss information.
M=Möðruvallabók.
Ó=mss of Ólafs sögu Tryggvasonar hinni mestu, and this differentiates
into Ó1 and Ó2.
ÍF VIII. 1. 136. M. Síðan var
þeim skotit út um laundyrr einar, ok kómusk eir með
reyk í brott ok hlaupa út á eyna, en fyrir gný ok
eldsgangi ok þat, er þeir váru eigi feigir,
þá komask þeir undan ok til eins bónda, er þar
bjó í eynni.
CSI I. 1.
226. Then they were hurried out of a secret entrance, and they managed
to get away under cover of the smoke and run out across the island; and because
of the roaring and the surging of the fire, and because they were not
yet doomed, they escaped, and made their way to a farmer who lived
there on the island.
ÍF VIII. 2. 141-2. Ingólfr var vænstr
maðr norðan lands; um hann var þetta kveðit: 1. Allar
vildu meyjar/með Ingólfi ganga,/þær es vaxnar
váru;/vesöl kvazk æ til lítil./"Es skal ok,"
kvað kerling,/"með Ingólfi ganga,/meðan mér tvær
of tolla/tennr í efra gómi." 1.
vísa. Fyrri helmingurinn er líka í Vatnsd. –
4. vo. kvazk 61, Bb, A; em ek M; kvezk öll
hin; vísuorðið þýðir: sú sem var of lítil
(ekki var fullvaxinn) bar sig jafnan illa; – kerling: kerlingar
M.
CSI I. 2.
228. Ingolf was the most promising man in the north. This verse was
composed about him: 1. All the girls longed/to go with Ingolf,/the ones who
were fully grown./"Poor me," said the lass too little./"I too,"
declared the crone,/"shall go with Ingolf,/as long as two teeth/stick in
my upper gum."
Ed. note. See Vatnsdœla saga, ÍF
VIII. 38. 100. Derivative proverb. GJ 28.
Allar vildu meyjar með Íngólfi dansa. FJ ANF 30,
209. allar vildu meyjar með Ingólfi dansa. 'Alle piger vilde
danse med Ingolf'. Fra verset i Vatsds. (Fornsögur 61), hvor der dog står
ganga (f. dansa).
ÍF VIII. 4. 145. M. Kolfinna segir:
“Láttu þá fyrir því sjá,
er ráða eigu.”
CSI I. 4.
230. Kolfinna said, “Leave the arranging to those with
a right to decide.”
ÍF VIII. 4. 148. M. Hallfreðr sér
eptirreiðina ok mælti: “Rennum eigi lengra undan.”c
cgott er við liðsmun at etja b. v. Fl.
ÍF VIII. 4. 148. M. Nú
koma þeir Gríss at ok sœkja at þeim, en þeir verjask
alldrengiliga, en þó kom þar, sem mælt er, at
ekki má við margnum, ok verða þeir Hallfreðr
handteknir ok bundnir báðir.
CSI I. 4.
231. Even so, it turned out as the saying goes, that nothing
can beat numbers, and Hallfred and his companion were captured and
bound.
TPMA 12. 249. VIEL/beaucoup/much 2. Viel(e) als
überlegene Mehrheit 2.2. Viele sind stärker und einflussreicher als
wenige 2.2.1. Gegen viele ist nichts auszurichten 2.2.1.1. Allg. Nord. 26.
27. Ecki ma við margnum Man kann gegen viele nichts ausrichten HALLFREÐAR
SAGA 38, 1 (=JÓNSSON, ARKIV 275. JÓNSSON 116). KARLAMAGNÚS
SAGA 97 (→JÓNSSON ARKIV 275). 28 Ok kom þa at því,
sem mælt er, at ekki má við margnum Und es kam dann so,
wie es im Sprichwort heisst, dass man gegen viele nichts ausrichten kann ÓLÁFR
ÞÓRÐARSON (?), KNÝTLINGA SAGA 59 (→FMS XI, 278).
29 Nú er sem mælt, at eigi má viþ margnum
Nun ist es so, wie . . . VÖLSUNGA SAGA 11, 55 (=JÓNSSON, ARKIV 275).
30 Fór hónum þá, sem mælt er, at ecki má
við marginum Es erging ihm da so, wie . . .HRÓLFS SAGA 62, 4
(=GERING S. 11). 31 En þó kom at því sem mælt
er, at ekki má við margnum Aber es kam doch so, wie . . . GROSSE
ÓLÁFS SAGA TRYGGVASONAR 153 (→FMS II, 10). 32 Þvíat
eingi er sva roskr, at eigi verþi sottr, ef margir sekia Denn keiner
ist so tapfer, dass er nicht bezwungen würde, wenn viele (ihn) angreifen
FLÓVENTS SAGA I 18 S. 144, 58. 33 Munn her koma at þui, sem
mælt er, ath 'ekci maa vid margnum' Es wird hier so kommen, wie es
im Sprichwort heisst, dass man gegen viele nichts ausrichten kann FLÓVENTS
SAGA II 19 S. 205, 24 (=JÓNSSON, ARKIV 275). 34 Þvíat
hann mun ekki mega einn við mörgum Denn er wird als einziger viele
nichts ausrichten können PARCEVALS SAGA 22, 29. 35 En þo matti
hann ecki við marginvm Und doch konnte er gegen viele nichts ausrichten
BÆRINGS SAGA 23 S. 110, 18 (=GERING S. 11). Vgl. EIN 4.7., ZWEI 4.1.5.
ÍF VIII. 4. 149. M. Hallfreðr segir:
“Hverr mun mér þá trúr, ef faðrinn
bregzk?”c cman
nú ok svá fara, at hvárrgi okkar mun hafa vel; skaltu eigi
einn ráða hér um b. v. Ól1.
CSI I. 4.
231. Hallfred said, “Who will be true to me, then, if
my father breaks faith? Now the first thing to happen will be that
I shall challenge Gris to a duel as soon as I see him.”
TPMA 12. 126.
ÍF VIII. 4. 149. M. Hallfreðr segir:
“Eigi hefir þú þó í tveim höndum
við mik, en heldr muntu ráða en ek sitja hér
í fjötrum.”1 1Orðatiltækið
hafa í tveim höndum við e-n kemur nokkrum sinum fyrir í
fornu máli og virðist haft um hvik í framkvæmd, laustók.
CSI I. 4.
232. Hallfred said, "You don't deal straight with
me, but it's better that you should decide, than that I should sit
here in fetters."
ÍF VIII. 5. Þá mælti
byskup: “Ger þetta, sem hann beiðisk; því
meira gerir Guð fyrir þína skyld sem þú gerir
fleira til eflingar kristni guðs.”
CSI I. 5.
234. Then the bishop said, “Do as he asks. God will do
more for your sake, the more you do to strengthen God’s Christendom.”
ÍF VIII. 6. 161. M. Þá kom
þat fram, sem mælt er, at hverr á sér vin
með óvinum, ok váru þeir þar, at við
at kenndusk, at hann hafði vel til gört, ok leiddu hann þar hjá,
er konungr var ok byskup.
CSI I. 6.
237. Then it turned out as the saying goes, that everyone has
a friend among enemies, for there were some there who acknowledged
that he had been of service to them, and they took him to where the king was,
and his bishop.
TPMA 3. 204.
ÍF VIII. 6. 165. Þorleifr mælti: "Sá
maðr dreymir mik jafnan, en þó er þat ómerkiligt,
en koma munu konungs menn hingat brátt, en hann Hallfreðr er svá
manna, at ek skil sízt, hvat manna at er, at frásögn manna,
ok horfinheilla er mér, hvat sem eptir kemr."1 1Í
Þorsteins þ. uxafóts (FMS. III 125-26) segir frá jötninum
Járnskildi, sem óttast Þorstein einan manna, enda verður
Þorsteinn honum að bana. Svipað segir af Brúsa jötni
í Orms þ. Stórólfssonar (Fms. III 222-23), og víðar
kemur þvílíkt atvik fyrir í ýkjusögum.
CSI I. 6.
238-9. Thorleif said, "That man is always appearing to me in dreams,
though that is nothing remarkable. But there will be men coming here from the
king soon, and this Hallfred is the kind of man that I can't fathom out at all
from the rumours. Well, luck has left me, whatever happens next."
ÍF VIII. 6. Kálfr
varð hryggr við. Hallfreðr mælti: “Nú
sýnir þú enn greyskapinn.”
CSI I. 6.
239. Hallfred said, “Once more you’re showing your
cur’s spirit.”
??ÍF VIII. 6. 166. Jósteinn mælti: “Ger eigi þat; blöndum eigi giptu við ógiptu.”
ÍF VIII. 9.
CSI I. 9.
245. Kolfinna said, "Gris wouldn't make verses about you, and it would
be more fitting for you not to be so hostile to him, for one never knows
where a person might turn up."
ÍF VIII. 10. 192. Sá svarar: “Hræðisk
þú nú grísinn, ok væri betra at hafa
tekit fyrr gott ráð, þá er hann mælti vel til,
en nú mun virt af óvinum þínum sem þú
þorir eigi at berjask.”
CSI I. 10.
249. He answered, “Now you’re scared of the hog,
and it would have been better to have accepted a fair settlement before, when
he favoured it, but now your enemies will reckon that you daren’t fight.
Ed. note. See also Bjarnar saga hítdœlakappa
and Svarfdœla saga.
ÍF VIII. 10. Gríss svarar: “Þat
er ekki á þá leið; minna sóma hafða ek af
Garðskonungi, ok þóttu mér þau mest tíðendi,
er ek missta höfðingja míns; er heit lánardrottins
ást, ok er gott, er ek skal eigi berjask við konungsgiptuna;
vil ek enn, at Þorkell dœmi, sem ætlat var.”
CSI I. 10.
250. Gris answered, “It is not that way at all. I had less honour
from the emperor of Byzantium, yet it struck me as the greatest news when I
lost my sovereign. Love for a liege lord burns hot; and it
is well that I will not be fighting against the king’s luck. I still want
Thorkel to arbitrate, as was the plan.”
TPMA 6. 63.
FJ Proverb word 86. Page 79. einn – . . . þótt smátt sé opt und einum Hallfr 3, 27. ´Selv om en enkelt ofte kun har lidet at betyde´. Prosaformen var sikkert: opt er smátt und einum. Jfr 83, 1.
FJ Proverb word 67. Pages 74-5. deyja, dauði – .
. . dauðr verðr hverr Hallfr. lausav. 28. þá
mun hverr deyja er feigr er Reykd 31. ´Da vil enhver dø når
hans dødstime kommer´. Jfr Aasen: “Han døyr som er
feig (og liver som er seig)”.
TPMA 11. 327. HAL 128, 24 (and lausavísa)
Return to
Concordance