Editions used.
Austfirðinga sögur. Þorsteins saga hvíta. Vápnfirðinga
saga. Þorsteins þáttr stangarhöggs. Ölkofra þáttr.
Hrafnkels saga Freysgoða. Droplaugarsona saga. Brandkrossa þáttr.
Gunnars þáttr Þiðrandabana. Fljótsdœla saga.
Þorsteins saga Síðu-Hallssonar. Draumr Þorsteins Síðu-Hallssonar.
Þorsteins þáttr Austfirðings. Þorsteins þáttr
sögufróða. Gull-Ásu-Þórðar þáttr.
Ed. Jón Jóhannesson. Íslenzk fornrit XI. Reykjavík,
1950.
Others.
Translations used.
Others.
Editorial comment. Text contains about 9600 words. Notice that the true proverbs occur on 4 adjacent pages out of 42.
ÍF XI. 7. 40. En svá er satt, sem mælt
er: “Ferr orð, er munn líðr,”4
– ok kemr þetta til Helga, ok ferr hann eigi, sem ætlat var. 4?:
orð berst áfram, er munninum sleppir (er það hefir verið
mælt af munni fram). Hér er farið eftir B1, með
því að orðskviðurinn mun svo upprunalegastur, smbr.
Málsháttakvæði: Orðin fara, þegar munninn
liðr. En ritarar hinna pappírshandritanna hafa eigi skilið
þann texta og breytt á ýmsa vegu (er munn: ef um
A1-2, ef um munn C1,– og enn finnast fleiri
afbrigði.”
CSI IV. 7. Narrative commentary reporting that Brodd-Helgi had
heard Thormod was mounting forces against him:
321. But as the saying has it, word travels once it leaves the mouth, and it reached Helgi, so he did not depart as had been planned.
FJ Proverb word 314. Page 177. orð (jfr dróttinn)
– . . . (þegar) ferr orð af (er)
um munn líðr Vápnf 15 (Austf. 43), Dropl * 38, Fms
IV 279, ÞSíð 1 (Austf. 215), Sturl3 I 249, eller
i poetisk form: orðin fara þegar munninn líðr
Mhk 16. ‘Ordet (ordene) farer afsted (bliver bekendte) så snart
de har forladt munden’. = GJ.
TPMA 13. 241. WORT/parole/word 9. Vergänglichkeit
und Unwiderruflichkeit der Worte Vgl. unten 612, 22.13.
9.3. Worte fliegen (fahren) davon (wie der Wind) Nord. 168 En
þat var, sem mælt er, at ferr orð er mun líðr
Und es war, wie das Sprichwort sagt, dass das Wort (davon) fährt, wenn
es den Mund verlässt SNORRI, ÓLÁFS SAGA HELGA 120 (→FMS
IV, 279 [= JÓNSSON, ARKIV 314]). 169 En svá er satt, sem mælt
er: "Ferr orð, er munn líðr" Und so ist es wahr,
wie das Sprichwort sagt: "Das Wort fährt (davon), wenn es den Mund
verlässt" VÁPNFIRÐINGA SAGA 7 S. 40 (= JÓNSSON,
ARKIV 314. JÓNSSON 128). 170 Orðin fara þegar munninn líðr
Die Worte fahren (davon), sobald eines den Mund verlässt MÁLSHÁTTAKVÆÐI
16, 10 (= JÓNSSON, ARKIV 314. JÓNSSON 128). 171 Svá
er, sem mælt er, at ferr orð, er um munn líðr So ist
es, wie das Sprichwort sagt, dass das Wort (davon) fährt, wenn es aus dem
Munde geht ÞORSTEINS SAGA SÍÐU-HALLSSONAR 1 S. 299 (= JÓNSSON,
ARKIV 314). 172 Þviat brat ferr orð, er um mvnn líðr
Denn schnell fährt das Wort (davon), wenn es aus dem Munde geht STURLUNGA
SAGA I, 249, 10 (= JÓNSSON, ARKIV 314). 173 Og kemur [off]t ad þui,
sem mællt er, ad fer orð, er umm munn lijdur Und es kommt oft
dazu, wie das Sprichwort sagt, dass das Wort (davon) fährt, wenn es aus
dem Munde geht FLJÓTSDŒLA SAGA 38, 12.
ÍF XI. 7. 41. “Þat er mælt, at
liðar verðr sá at leita, er lítit sax hefir,2
ok mun svá oss verða við Brodd-Helga.”
2liðar er leiðrétting Finns Jónssonar,
síðan A1, síðar hin; liðr:
liðamót.--Orðskviðurinn mun eigi koma annars staðar fyrir.
Hann er til orðinn við sundurlimun kjötskrokka.
CSI IV. 7.
322. He answered by telling them to wait: "They say the shorter the sword the greater the need to find a vital joint, and that's how it must be in our struggle against Brodd-Helgi."
FJ Proverb word 248. Page 108. liðr (jfr leiðr) –
liðar verðr sá at leita, er lítit sax hefr Vápn
15 (Austf. 44). ´Ledsammenföjningen må den søge som
har liden kniv´ (ti kun så kan han partere).
Ed. note. Closes an apophthegmatic scene, end of Chapter
7.
ÍF XI. 8. 43. “Hví lætr þú
þannig?” kvað Helgi. “Þat er enn líkligra,
at inn lægri verði at lúta.”
CSI IV. 8. Brodd-Helgi to Geitir, when the latter’s forces
are retrieving by stealth the bodies of dead kinsmen:
323. "Why are you going on about it?" said Helgi. "It is always more likely that the lesser man must yield."
FJ Proverb word 231. Page 105. lágr – hinn
lægri verðr at lúta Grett 204 (Boer 309), Vápnf.
16 (Austf. 46). ‘Det ringere må böje sig’. = GJ.
Ed. note. See Grettis saga. ÍF 59. 191: “ek
lýt opt at litla”
ÍF XI. 8. 43. Þá tók Helgi til
orða: “Eptir koma ósvinnum ráð í
hug,”2 segir hann. 2Alkunnur
orðskviður; ósvinnr: óvitur.”
CSI IV. 8. Brodd-Helgi, realizing Geitir’s best forces have
retrieved the bodies:
323. Then Helgi began to speak: "Wisdom comes to a fool in hindsight," he said.
FJ Proverb word 403. Page 191. svinnr – . . . eptir
koma ósvinnum manni ráð í hug Vápnf. 17
(Austf. 47). ´Bagefter hitter den ukloge på råd´. GJ:
Eptirá (seint) osv. (udelader manni).
ÍF XI. 12. 47. Geitir svarar: “Þat er helzt
á mér orðit um ójafnaðinn Helga, at hann
unni mér eigi at hafa himininn jafnan yfir höfði mér
sem hann hefir sjálfr.”3 3unni
er nútíð viðtengingarháttar.
CSI IV. 12. Geitir to Olvir, on Brodd-Helgi’s treatment of
them:
325. “ Geitir answered, "The injustice of Helgi has fallen mostly upon me, to the extent that he begrudges me the same sky over my head as he has over his own."
ÍF XI. 17. 57-8. Helgi vaknar þegar
í elding ok klæðisk ok gengr til lokrekkju Þorkels ok
mælti: "Mál er upp at standa, ef nú er slíktí
hug sem í gær, fyrir því at sjaldan vegr sofandi
maðr sigr."1 1Smbr.
Hávamál: Sjaldan liggjandi ulfr/lær um getrat/né
sofandi maðr sigr. – vega sigr: vinnar sigur með vopnum.
CSI IV. 17.
331. Helgi awoke just at dawn, got dressed and went to Thorkel's bed closet and said, "The time has now come to get up, if you are of the same mind as yesterday, for the sleeping man seldom gains victory."
FJ Proverb word 377. Page 187. sofa – sjaldan vegr
(hlýtr) sofandi maðr sigr (né húkandi
happ) Vápnf. 25 (Austf. 63), Háv 58, Flóv 180, K (her
tillægget) el. eigi verðr sofandi manni sigr né til kauða
kapp Gibbonss. ´Sjælden vinder den sovende sejr (eller den
der sidder på huk en fordel)´. GJ har: Sjaldan hlýtr
húkandi happ og Sjaldan gefst sofandi manni sigr. Aasen:
“Sovande mann vinn ingen seger”; Saxo (V bog, s. 232): “nemo
stertendo victoriam cepit”. né til kauða kapp
er uforståligt og vist beroende på fejllæsning af
né húkandi happ.
K 169. sofa. 168. sialldan hlytur sofande
madur sigur . ne hukande happ (C, 113). Sjældan får sovende
mand sejr eller hvilende (egl.: på hug siddende) vinding (fordel).
Fra et par sagaer (Hávarðar s. Ísf. og Vápnf. s.)
kendes forste del af udsagnet som et særligt ordsprog – henholdsvis
med getr og vegr som verbum. G. Jónsson har sætningen:
Sjaldan hlýtr húkandi happ som et ordsprog for sig.
Return to
Concordance